محمدرضا عبدالملکیان
 ساعت 4

دیدار با دوستان

 

غرفه دفتر شعر جوان

نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

شبستان-راهرو۲۴-غرفه۱۴

 

 

 

ساعت ۴

 

فایده ی این عکس ها چیست

 اگر صدای در شنیده نشود

اگر تو کفش هایت را درنیاوری

اگر مادرم کنار سماور ننشیند

و اگر من نگویم اسمش فروغ است

 

فایده ی این عکس ها چیست

اگر پنجره و پرنده همقافیه نشوند

اگر سکوت، ساعت را نشکند

و اگر تو نگویی دیرم شد

و اگر من نگویم

این بار به جای روسری

              برایت گوشواره می خرم

                ***

               فروردین ۹۰

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در جمعه نوزدهم فروردین 1390  |
 جهان را به شاعران بسپارید
                                      

                                   جهان را به شاعران بسپارید

 

جهان را به شاعران بسپارید

مطمئن باشید

کلمات را بیدار می کنند

و در کرت ها٬ گل و گندم می کارند

 

جهان را به شاعران بسپارید

بیابان و باران

هردو خوشحال می شوند

و هردو جوانه می زنند

از سرانگشت کودکان دبستانی

 

جهان را به شاعران بسپارید

مطمئن باشید سربازان ترانه می خوانند و

عاشق می شوند

و تفنگ ها سر بر قبضه می گذارند و

بیدار نمی شوند

 

جهان را به شاعران بسپارید

دیوارها فرو می ریزند و

مرزها رنگ می بازند

درختان به خیابان می آیند

در صف اتوبوس به شکوفه می نشینند

و پرندگان سوار می شوند و

به همه ی همشهریان

تخمه ی آفتابگردان تعارف می کنند

 

مگر همین را نمی خواستید؟

پس چرا بیهوده معطل مانده اید؟

از تامل و تردید دست بردارید

و جهان را به شاعران یسپارید

 

این قافیه های سرگردان

اگر سر از صندوق ها در نیاورند

پیر می شوند و پرنده نمی شوند

و جهان بی پرنده

جهنمی است که فقط شلیک می کند

 

 

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در جمعه پنجم شهریور 1389  |
 رو به رو ی من
                                                  

                                             رو به روی من

 

رو به روی من فقط تو بوده ای

از همان نگاه اولین

از همان زمان که آفتاب

           با تو آفتاب شد

از همان زمان که کوه استوار

                      آب شد

از همان زمان که جستجوی عاشقانه ی مرا

                                     نگاه تو جواب شد

              

                                                 روبه روی من فقط تو بوده ای

 

از همان اشاره‌٬ از همان شروع

از همان بهانه ای که برگ

                             باغ شد

از همان جرقه ای که

                            چلچراغ شد

چارسوی من پر است از همان غروب

از همان غروب جاده

            از همان طلوع

از همان حضور تا هنوز

 

                                  روبه روی من فقط تو بوده ای

 

من درست رفته ام

در تمام طول راه

دره های سیب بود و

                    خستگی نبود

در تمام طول راه

یک پرنده پا به پای من

بال می گشود و اوج می گرفت

پونه غرق در پیام نورس بهار

چشمه غرق در ترانه های تازگی

فرصتی عجیب بود

شور بود و شبنم و اشاره های آسمان

رقص عاشقانه ی زمین

زادروز دل

        ترانه

                   چشمک ستاره

                          پیچ و تاب رود

 

هرچه بود٬ بود

فرصت شکستگی نبود

در کنار من درخت

                     چشمه

                     چارسوی زندگی

روبه روی من ولی

         در تمام طول راه

                روبه روی من تو

                           روبه روی من فقط تو بوده ای

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در دوشنبه دوم فروردین 1389  |
 از شعر بلند "باغ باران"
و شایسته این نیست

که باران ببارد

         و در پیشوازش دل من نباشد

و شایسته این نیست

که در کرت های محبت

           دلم را به دامن نریزم

                            دلم را نپاشم

چرا خواب باشم

ببخشای بر من اگر بر فراز صنوبر

تقلای روشنگر ریشه ها را ندیدم

ببخشای بر من اگر زخم بال کبوتر

                                    به کتفم نرویید

کجا بودم ای عشق؟

چرا چتر بر سر گرفتم؟

چرا ریشه های عطشناک احساس خود را

                                              به باران نگفتم؟

چرا آسمان را ننوشیدم و تشنه ماندم؟

ببخشای ای عشق

ببخشای بر من اگر ارغوان را ندانسته چیدم

اگر روی لبخند یک بوته

                 آتش گشودم

اگر ماشه را دیدم اما

هراس نگاه نفس گیر آهو

                             به چشمم نیامد

 

ببخشای بر من که هرگز ندیدم

نگاه نسیمی مرا بشکفاند

و شعر شگرف شهابی به اوجم کشاند

 و هرگز نرفتم که خود را به دریا بگویم

و از باور ریشه ی مهربانی برویم

 

کجا بودم ای عشق؟

چرا روشنی را ندیدم؟

چرا روشنی بود و من لال بودم؟

چرا تاول دست یک کودک روستایی

                    دلم را نلرزاند؟

چرا کوچه ی رنج سرشار یک شهر

                           در شعر من بی طرف ماند؟

 

چرا در شب یک جضور و حماسه

که مردی به اندازه ی آسمان گسترش یافت

دل کودکی را ندیدم که از شاخه افتاد؟

و چشم زنی را که در حجله ی هق هقی تلخ

                                   جوشید و پیوست با خون خورشید؟

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در شنبه سوم مرداد 1388  |
 

 

 

نمایشگاه کتاب فرصت دوباره ایست برای دیدار دوستان دور یا نزدیک - شاعران جوان و عاشقان شعر.

 

قرار ما :  سالن شبستان- راهروی بیست و سه - غرفه ی نُه - دفتر شعر جوان

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در چهارشنبه شانزدهم اردیبهشت 1388  |
 کاردستی و یک دست اشاره
                                      

                                   کاردستی و یک دست اشاره

 

۱ـ "ونه گات" نویسنده ی بدون مرز، در جنگ دوم جهانی،به عنوان اسیر در بازداشتگاهی زیرزمینی، در شهر "درسدن" آلمان نگهداری می شود، در یکی از شب های جنگ، درسدن بمباران می شود و تقریبا همه ی ۵۰ هزار جمعیت شهر،دیگر چشم باز نمی کنند.

۲ـاز فردای همان شب،ونه گات به همراه سایر اسیران،مجبور به جابه جایی اجساد و دفن آن ها می شوند. تصویرهای وحشتناک این بمباران و انسان های جزغاله شده در طول زندگی،دست از گریبان 

ونه گات و نوشته هایش برنمی دارند.

۳ـ"سلاخ خانه ی شماره ی ۵" از جمله کتاب های نویسنده است که به فارسی ترجمه شده است.

۴ـخبرنگار می پرسد:"هنرمند کیست؟" ونه گات پاسخ می دهد:"در معادن ذغال سنگ،برای آگاهی از وضعیت گاز معدن، پیش از ورود کارگران پرنده ای آوازه خوان را از دهانه به داخل معدن رها می کنند،پس از دقایقی اگر صدای پرنده باز هم به گوش رسید،مطمئن می شوند که معدن،گاز سمی خطرناک ندارد، اما اگر صدا قطع شد....!!!هنرمند و نقش هنرمند همانند همین پرنده است.

۵ـونه گات،دو سال پیش(۲۰۰۶)مرزهای زندگی زمینی را پشت سر گذاشت و به ابدیت بی مرز پیوست.

                

 

             کاردستی

 

زلال ولال

در میانه ی سنگ و ذغال

"ونه گات"

تو باز هم رفته ای و برگشته ای

     از جان و

            از جنگ های جزغاله شده

 

مبهوت و مات

"ونه گات"

خبر در همه جای جهان پنهان است

سلاخ خانه ها شماره گذاری شده است

تو در آنجا و

           من در اینجا

ما کاردستی بمب ها شده ایم

                 ذغالی بر سقف

                   کلوچه ای بر کف

                       و پنجه ای

                          با پنج انگشت متلاشی

 

"ونه گات"

تو گریزان از مرز و

               مرزها تمام نمی شوند

این همه مار زخمی

            در میان این همه زرق و برق

چشم که باز می کنیم

                از "درسدن"

                             تا خرمشهر

               از هیروشیما

                             تا حلبچه

جز جان های جزغاله شده

                           بویی به مشام نمی رسد

"ونه گات"، "ونه گات"، "ونه گات"

تو رفته ای و من مانده ام

در میان این همه زرق و زنگ

و سرنوشت قناریان

که باز هم جزغاله می شوند

                       در معادن ذغال سنگ

         . . .

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در سه شنبه بیست و ششم آذر 1387  |
 هوای حوصله ابری است
                                 

                                هوای حوصله ابری است

 

 

پائیز بود،پائیز ۷۴، آن اتاقک کوچک ۲-۳ متری در پاگرد طبقه ی دوم خانه ی واقع در خیابان۱۴ امیر آباد،دکتر بود،خسرو بود و من بودم،شب های بیداری تا آن سوی نیمه شب،تا یکی دو گام مانده به سپیده دمان و شاید تا خود سپیده دمان.حدود ۲ ماه و چند شب در هفته.

"مهربانی"باید متولد می شد.مرهمی بر زخم سال های جنگ و پس از جنگ.فکر اولیه از دکتر بود.دکتر دارینوش،انتخاب هم کرده بود،هم مرا ،هم خسرو را و متقاعد کرده بود هردو را.

شعرها را وسط گذاشته بودم،هرچه داشتم.دو هفته ای طول کشید.دکتر انتخاب کرده بود،همه ی انتخاب ها پسند من هم بود،جز یک شعر، که سال ها پیش سروده بودم و اینک به سبب مجموعه شرایط از هوایش فاصله گرفته بودم،نمی خواستم.اما دکتر اصرار داشت،این اصرار و انکار،به داوری خسرو رسید، در یکی از همان شب ها،در همان اتاقک پاگرد خانه ی خیابان ۱۴ امیر آباد،خسرو سر در سکوت،برای خودش خواند. سپس سر برداشت،با همان لبخند دلنشین،نگاهی به دکتر و نگاهی به من،این بار با صدای بلند خواند:

زیبا

زیبا هوای حوصله ابری است

چشمی از عشق ببخشایم

              تا رود آفتاب بشوید

                                    دلتنگی مرا

 

زیبا

هنوز عشق

                 در حول و حوش چشم تو می چرخد

از من مگیر چشم

دست مرا بگیر و کوچه های محبت را

                                               با من بگرد

یادم بده چگونه بخوانم

تا عشق در تمامی دل ها معنا شود

یادم بده چگونه نگاهت کنم که تردی بالایت

                                         در تندباد عشق نلرزد

 

زیبا آنگونه عاشقم که حرمت مجنون را

                                      احساس می کنم

آنگونه عاشقم که نیستان را

                                   یکجا هوای زمزمه دارم

آنگونه عاشقم که هر نفسم شعر است

 

زیبا

چشم تو شعر

چشم تو شاعر است

من دزد شعرهای چشم تو هستم

 

زیبا

کنار حوصله ام بنشین

بنشین مرا به شط غزل بنشان

بنشان مرا به منظره ی عشق

بنشان مرا به منظره ی باران

بنشان مرا به منظره ی رویش

                              من سبز می شوم

 

زیبا ستاره های کلامت را

در لحظه های ساکت عاشق

                                   بر من ببار

بر من ببار تا که برویم بهاروار

چشم از تو بود و عشق

                        بچرخانم

                                 بر حول این مدار

 

زیبا

 زیبا تمام حرف دلم این است

من عشق را به نام تو آغاز کرده ام

در هر کجای عشق که هستی

                                           آغاز کن مرا

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در دوشنبه سی و یکم تیر 1387  |
 حالا که رفته ای
همیشه در پل خواب

مجال بیداری است

بیا و چشم بپوش

از غروب پشت سرت

***

نمایشگاه کتاب(۱۲ تا ۲۲ اردیبهشت)٬ مجالی است برای دیدار دوستان در غرفه ی دفتر شعر جوان (شبستان راهرو ۱۱ غرفه ۴) سال و سال های گذشته قیصر هم بود.حیف٬ امسال غرفه را با عکس وفیلم و مجله و کتاب و صدا و پوسترش آراسته ایم.دیدار شما فرصتی است برای تازه شدن.

***

در همین نمایشگاه٬دو کتاب جدید دارم.که دارینوش منتشر کرده است. چون این ناشر به نمایشگاه نیامده است٬ هر دو کتاب در همین غرفه دفترشعرجوان عرضه می شود. اولی با نام پل خواب که شعری بلند است٬ رهاورد سفر به یوش٬ زادگاه نیما٬ پدر مظلوم و پیشوای تنهای شعر نوین فارسی!

دومین کتاب با نام حالا که رفته ای مجموعه ی بیش از ۱۲۰ شعر کوتاه است که همه را در هوای قیصر نوشته ام.

اما چند شعر از این مجموعه:

۴

حالا که رفته ای

کنارش می نشینم

                             گریه نمی کند

دستش را می گیرم

                             گریه نمی کند

به پایش می افتم

                            گریه نمی کند

نکند اتفاقی افتاده است

                  که شعر گریه نمی کند

۲۱

حالا که رفته ای

بهانه ی خوبی است

"شب

         سکوت

                     کویر"

فقط صدای این هق هق را

                                            کم کنید

۲۵

حالا که رفته ای

دوباره زنگ می زنم

شماره همان شماره است

گوشی را برمی دارند

گوشی را می گذارم

۳۲

حالا که رفته ای

تعجب می کنم

چرا کفش هایت را نپوشیده ای!؟

۴۳

حالا که رفته ای

هر صبح

گونه های هردو اتاق 

                      تاریک است

تاریک از شبی که نرفته است

۷۹

حالا که رفته ای

بهانه ی خوبی است

صدایش را می گویم

"ای چراغ هر بهانه"

گنجشک هارا می گویم

۱۰۵

حالا که رفته ای

هیچ راهی

               مرا به جایی نمی برد

در حافظه ام می چرخم

همه کلیدهارا گم کرده ام

۱۰۸

حالا که رفته ای

پرده ها را می کشد

بی حوصله ی هیچکس

                             به گوشه ای می رود

سر بر زانو می گذاردو

فکر می کند

به روزی که نخواهد آمد

۱۱۹

حالا که رفته ای

می گویند در میان همه دفترهایت

نه پروانه ای خشکیده است

                             نه گلی

                                        نه گلبرگی

می گویند در میان همه ی دفتر هایت

کودکی است که با پروانه ها

                          به سراغ ماه می رود

۱۲۲

حالا که رفته ای

بی هوا و بی حوصله

سر به بیابان می گذارم

در دوراهی امامزاده داود و سنگان

                                         توقف می کنم

تکه ای از ماه در دامنم می افتد

۱۲۵

حالا که رفته ای

سرت را بر شانه ام بگذار

چشمانت را ببند

اگر در کناره ی کارون

شاعری را دیدی

که در جستجوی هفده سالگیش بود

                                                     بیدارم کن! 

 

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387  |
 تو را من چشم در راهم
سلام

آن قدر دیر کردم٬که او آمد٬صدای سرانگشتانش را بر پنجره شنیدم ـ پنجره ای که تا همین دو سال پیش به مناظر اطراف کن و کوه های سنگان باز می شد٬اما اکنون آپارتمان های قد کشیده٬آن چشم انداز ها را از من دریغ کرده اند ـ بگذریم٬پنجره را باز کردم ٬صدای نفس هایش در همین چند قدمی است٬با استقبال از ایشان به دیدار شما می آیم٬شعر های تازه ام از هوای اکنون و امروز که سرشار از بوی بهار و نوروز است٬فاصله دارد درآمیخته با غمی است از جنس غم بی قیصری٬ این شعرها بماند برای فرصت بعد.

با شعری که رنگ و بوی همین ایام را دارد دیگر بار سلام می کنم و از مهر همه ی شما سپاسگزارم که با یادداشت ها و نوشته ها و یا در گپ و گفتگوی تلفنی یا حضوری همچنان مهربانید و مهر می ورزید.

مهربانی را بیاموزیم

 

مهربانی را بیاموزیم

فرصت آیینه ها در پشت در مانده است

روشنی را می شود در خانه مهمان کرد

می شود در عصر آهن

                        آشناتر شد

سایبان از بید مجنون٬

                        روشنی از عشق

می شود جشنی فراهم کرد

می شود در معنی یک گل شناور شد

 

مهربانی را بیاموزیم

موسم نیلوفران در پشت در مانده است

موسم نیلوفران٬یعنی که باران هست

                                   یعنی یک نفر آبی است

موسم نیلوفران یعنی

                        یک نفر می آید از آن سوی دلتنگی

 

می شود برخاست در باران

دست در دست نجیب مهربانی

می شود در کوچه های شهر جاری شد

می شود با فرصت آیینه ها آمیخت

با نگاهی

با نفس های نگاهی

می شود سرشار از رازی بهاری شد

 

جای من خالی است

جای من در عشق

جای من در لحظه های بی دریغ اولین دیدار

جای من در شوق تابستانی آن چشم

جای من در طعم لبخندی که از دریا سخن می گفت

جای من در گرمی دستی که با خورشید نسبت داشت

 

جای من خالی است

من کجا گم کرده ام آهنگ باران را!؟

من کجا از مهربانی چشم پوشیدم!؟

 

می شود برگشت

تا دبستان راه کوتاهی است

می شود از رد باران رفت

می شود با سادگی آمیخت

می شود کوچکتر از اینجا و اکنون شد

می شود کیفی فراهم کرد

دفتری را می شود پر کرد از آیینه و خورشید

در کتابی می شود روییدن خود را تماشا کرد

من بهار دیگری را دوست می دارم

 

جای من خالی است

جای من در میز سوم٬در کنار پنجره خالی است

جای من در درس نقاشی

جای من در جمع کوکب ها

جای من در چشم های دختر خورشید

جای من در لحظه های ناب

جای من در نمره های بیست

            جای من در زندگی خالی است

 

می شود برگشت

اشتیاق چشم هایم را تماشا کن

می شود در سردی سرشاخه های باغ

                              جشن رویش را بیفروزیم

دوستی را می شود پرسید

چشم ها را می شود آموخت

مهربانی کودکی تنهاست

                          مهربانی را بیاموزیم

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در شنبه بیست و پنجم اسفند 1386  |
 شعر جدید پل خواب

خرداد همین امسال-یعنی سال ۸۶-فرصت سفری به یوش فراهم آمد،برای سلام و عرض ارادتی به نیمای بزرگ،همسفران همدل ۹ شاعر و نویسنده بودند که با مهربانی خاطره ی سفری زیبا را رقم زدند، همین سفر سرآغاز شعری شد که نزدیک به ۴ ماه مشغولم کرد، سفرنامه ای نیمایی با عنوان "پل خواب" که قرار است این کتاب تا یکی دو ماه آینده منتشر شود.چند سطری از میانه ی این منظومه:

..................................

چه ناگهان قشنگی

و ناگهان دیدم

که شکل کودکیم سرکشید از بن کوه

و شکل کودکیم روی شاخه های بلوط

و شکل کودکیم روی شانه های پدر

و شکل کودکیم عطر تازه ی شبدر

و گوسفندی بود

برای آنکه نوازش کند نگاهم را

و گیوه ای رنگین

برای آنکه دلم را به جستجو ببرد

 

نگاه کردم و دیدم چقدر تنها بود

و شکل کودکیم روی بام تابستان

تمام شب به سراغ ستاره ها می رفت

و مادرم هر صبح

مواظب من و خواب ستاره هایم بود

خروس صبح نمی دانست

همیشه سرزده می خواند

و هیچ فکر نمی کرد

که شکل کودکی من دوچرخه ای کم داشت...

 

|+| نوشته شده توسط محمدرضا عبدالملکیان در یکشنبه شانزدهم دی 1386  |
 
 
 
بالا